2004.01.09      wyrok  SN       IV CK 330/02  LEX nr 172828

Komentowany wyrok jest zgodny z kierunkiem orzecznictwa SN preferującym właścicieli nieruchomości w sporach z  przedsiębiorstwami przesyłowymi. SN nadal pomija okoliczność, że obowiązek władzy publicznej zaspokajania zbiorowych potrzeb energetycznych przeniesiony został na te przedsiębiorstwa i że także po ich stronie występuje interes publiczny, który zasługuje na ochronę w przypadku kolizji z prawem własności. Wyrok stwierdza, że przepis art.124 ust. 5 ustawy o gospodarce nieruchomościami przyznaje właścicielowi uprawnienie, a nie obowiązek żądania, aby starosta lub wnioskujące przedsiębiorstwo przesyłowe, nabyli w drodze umowy własność lub użytkowanie wieczyste nieruchomości zajętej pod urządzenia przesyłowe. Uprawniony może dochodzić  wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z jego gruntu na podstawie art.art.224 § 2, 225 i 230 kc, bez konieczności występowania z roszczeniem windykacyjnym. Oba poglądy SN należy uznać za słuszne. Ustanowienie służebności gruntowej zostało rozstrzygnięte również zgodnie z linią orzecznictwa SN i poglądami doktryny, że możliwe jest obciążenie nieruchomości służebnością na rzecz przedsiębiorstwa, którego własnością pozostają przechodzące przez tę nieruchomość urządzenia przesyłowe. Przedsiębiorstwa przesyłowe mogą zatem występować o ustanowienie służebności gruntowej na cudzym gruncie, oddalonym od nieruchomości władnącej wchodzącej w skład przedsiębiorstwa przesyłowego, na warunkach cywilnoprawnych.