Gdańsk 11.07.2003r.

   Prezes Urzędu Konkurencji i Konsumentów  Delegatura w Gdańsku   

      Wnioskodawca: Zarząd N. Spółka z o.o.            Skarżone przedsiębiorstwo: Zarząd Morskiego Portu……  S.A.

Działając na podstawie art.84 ust.1 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów Zarząd N. Spółka z o.o. wnosi o wszczęcie postępowania antymonopolowego przeciwko Zarządowi Morskiego Portu ……. S.A. i stwierdzenie, że narzucanie przez skarżone przedsiębiorstwo warunków Aneksu nr 6 do umowy dzierżawy, w szczególności kwoty czynszu dzierżawnego, jest bezpośrednim narzucaniem nieuczciwych cen, stanowiąc nadużywanie pozycji dominującej w rozumieniu przepisu art.8 ust.2 pkt 1 ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów, zakazanej przepisem art.8 ust.1 tej ustawy. Nadto, wnioskodawca wnosi o stwierdzenie, że uzależnienia zgody ZMP.. S.A. na inwestycje wnioskodawcy, wymaganej przepisami ustawy prawo budowlane od zawarcia Aneksu nr 6 do umowy dzierżawy, zawierającego nieuczciwe ceny w postaci kwot czynszu dzierżawnego, jest nadużywaniem pozycji dominującej w rozumieniu przepisu art.8 ust.2 pkt 3 ustawy. 

                                                      Uzasadnienie

W dniu 7.06.2003r. doszło do podpisania Aneksu nr 6 przez N. Spółka z o.o. i Zarząd Morskiego Portu ….. S.A. Fakt poprzedziły negocjacje, w których wnioskodawca starał się uzyskać od ZMP… S.A. uzasadnienie żądanych przez ZMP… S.A. stawek czynszu dzierżawnego. Wprowadzone w wyniku nadużywania pozycji dominującej przez ZMP… S.A. stawki czynszu dzierżawnego wynoszą 13 USD za m2  (jako wielkość stała) i 0,13 USD za każdą przeładowaną tonę powyżej 1.500.000 do 6.000.000 ton (jako wielkość zmienna), przy czym po przekroczeniu  1.500.000  wielkość zmienna nie może być niższa niż 2.500.000 (postanowienie 3 i 7 Aneksu nr 6). Okolicznością poza sporem jest, że w stosunku do dotychczas płaconego czynszu stanowi to wzrost o ponad 100% (z kwoty ………..zł do kwoty………………zł). W trakcie negocjacji wnioskodawca wielokrotnie podnosił, że nowe stawki czynszu znacznie odbiegają od stawek rynkowych na lokalnym rynku dzierżaw nieruchomości. Dowód: tabela czynszu dzierżawnego innych podmiotów na obszarze portu w…….. (nr 1).  ZMP… S.A zarówno w trakcie negocjacji jak w pismach kierowanych do wnioskodawcy wykluczał możliwość uzasadnienia wielkości nowych stawek czynszowych jak i negocjowania ich za zasadach partnerskich. Dowód: pismo ZMP…. S.A. z 12.03.2003r. DM/…./03, pismo ZMPG S.A. z 20.03.2003r. DM/…/03. Ostatecznie pismem z dnia 25.03.2003r. ZMP… S.A. uzależnił wyrażenie zgody na prace inwestycyjne na terenie dzierżawionym przez N.  Spółka z o.o. oraz na zawarcie umowy dzierżawy trzech działek niezbędnych do prowadzenia inwestycji od podpisania Aneksu nr 6 na warunkach cenowych narzuconych przez ZMP… S.A. Dowód: pismo ZMP… S.A. z dnia 25.03.2003r. DM/…/03. W związku z koniecznością uzyskania przez N. pozwolenia na budowę, którego uzyskanie uzależnione było od zgody ZMP… S.A. oraz zawarcia umowy dzierżawy na trzy inne działki, Zarząd N. podpisał Aneks nr 6 z warunkami czynszowymi narzuconymi przez ZMP… S.A..  Należy podkreślić, czemu dawali również wyraz przedstawiciele N. w trakcie negocjacji, że nie doszło by do wyrażenia zgody na takie warunki, gdyby nie fakt, iż N. nie żadnej innej możliwości funkcjonowania gospodarczego jak tylko na nieruchomościach objętych dzierżawą. Na tych nieruchomościach dokonane zostały znaczne nakłady inwestycyjne na instalacje przeładunkowe, które technologicznie i technicznie nie nadają się do przeniesienia na inne nieruchomości. Nie jest zatem możliwe przeniesienie działalności gospodarczej w przypadku niemożności zaspokojenia żądań finansowych ZMP… S.A. Nie jest również możliwym zaprzestanie działalności gospodarczej. N. jest przedsiębiorstwem specjalizującym się w przeładunkach ropy naftowej i produktów ropopochodnych. Jako takie wchodzi w skład sektora naftowego, na którym spoczywa obowiązek zapewnienia bezpieczeństwa energetycznego państwa w części dotyczącej paliw płynnych. N. stanowi opcyjne źródło dostaw ropy naftowej z morza, umożliwiając uniezależnienie się od rosyjskiego kierunku dostaw lądowych. Zaniechanie działalności przez N. stanowiłoby naruszenie interesu publicznego. W tych samych kategoriach należy oceniać fakt tworzenia wygórowanych stawek czynszu, które w końcowym efekcie obciążają ładunek, co z kolei prowadzi do powstania niekontrolowanego źródła obciążeń ceny hurtowej i w efekcie ceny detalicznej paliwa. Stworzenie mechanizmu pozabudżetowych obciążeń ceny paliwa prowadzi do naruszenia interesu państwa, polegającego na zapewnieniu wpływu na ceny paliw wyłącznie po stronie państwa oraz na umożliwieniu wyraźnej identyfikacji ewentualnych źródeł wzrostu cen paliwa. Ustanawianie przez ZMP… S.A. stawek czynszu dzierżawnego, obciążających w dowolnie ustalonej wysokości dowolnie wybrane podmioty, w przypadku przeładunku ropy naftowej i paliw płynnych stwarza realną możliwość wzrostu cen paliwa, który w dużym stopniu może stanowić impuls inflacyjny. N. również nie wyraziłby zgody na warunki czynszowe, gdyby nie uzależnienie zgody na inwestycje i zawarcie umowy na trzy nieruchomości od podpisania Aneksu nr 6. Pozycja dominująca ZMP… S.A. została ustalona przez Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów w decyzji RGD…/2003 z 15.04.2003r. Dowód: kopie str.11 i 12 uzasadnienia decyzji RGD…./2003 z dnia 15.04.2003r. Wnioskodawca podnosi, że przedmiotowy czynsz określony przez podmiot dominujący nie może być traktowany jako uczciwy. Stanowi on również cenę nadmiernie wygórowaną, ponieważ nie znajduje uzasadnienia w ekonomicznej wartości  towaru (którym jest niewątpliwie prawo majątkowe w postaci prawa dzierżawy, zgodnie z definicją zawartą w przepisie art.4 ust.4 pkt 6 ustawy). Jest on również ustalony w oderwaniu od rynkowych relacji między popytem i podażą. Wobec braku możliwości zastosowania kryterium kosztowego przy ocenie nadmiernie wygórowanego charakteru czynszu (brak jakiegokolwiek uzasadnienia ze strony ZMP… S.A.) należy stosować kryterium porównawcze. Posiadane przez N. dane pozwalają stwierdzić, iż narzucone stawki czynszu odbiegają zarówno od stawek stosowanych wobec innych dzierżawców na terenie portu w ……. jak i stawek stosowanych w innych portach polskich, a także zagranicznych. Dowód:  tabela stawek stosowanych w innych portach polskich (nr 2), tabela stawek stosowanych w portach zagranicznych (nr 3). Wnioskodawca wskazuje również na okoliczność, iż żądanie nadmiernie wygórowanych stawek czynszu wynika w oceny stanu finansowego N.. W trakcie negocjacji przedstawiciele ZMP… S.A. wskazywali, iż N. powinien dzielić się swoim zyskiem z ZMP… S.A., co znalazło również wyraz w postanowieniu  3 Aneksu nr 6: „b/ udział w pożytkach”. Dowód: kopia Aneksu nr 6 oraz ewentualnie dowód z przesłuchania świadków. Od funkcjonującego w gospodarce rynkowej przedsiębiorcy nie można wymagać, aby ponosił on wyższe niż inni uczestnicy tego samego szczebla obrotu gospodarczego obciążenia tylko dlatego, że osiąga on zysk. Oznacza to bowiem zamiar bezpośredniego i bezprawnego korzystania z efektów przedsiębiorczości kontrahenta. Argumentując jak powyżej wnioskodawca wnosi jak w petitum wniosku.