Informacje statystyczne dotyczące długości sieci gazociągowej w Polsce wskazują na znaczne wykorzystywanie nieruchomości gruntowych pod budowę lub eksploatacje gazociągów. Istniejący system infrastruktury przesyłowej gazu liczy ok. 17.500 km a infrastruktury dystrybucyjnej ok.96.400 km (dane z „Programu wprowadzania konkurencyjnego rynku gazu w Polsce”, 27.04.2004r., przygotowanego przez Ministerstwo Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej). Zakładając średnią szerokość pasa ziemi zajętego przez gazociąg jako 3 m, powierzchnia nieruchomości kształtuje się na poziomie ok. 34,5 tys. ha. Trudne do oszacowania jest jaką część tej powierzchni stanowią nieruchomości wykorzystywane pod gazociągi bez tytułu prawnego. Szacunki, oparte przede wszystkim na porównaniu wielkości sieci w latach siedemdziesiątych i wcześniejszych (w tych latach sytuowanie urządzeń przesyłowych odbywało się w przeważającej mierze z naruszeniem uprawnień właścicielskich i bez cywilnoprawnej podstawy) i obecnie, pozwalają przyjąć w pewnym przybliżeniu (wykorzystując ustalenia w uzasadnieniu do projektu zmian w kc, przygotowanego przez Izbę Gospodarczą Gazownictwa), iż ok.40% infrastruktury przesyłowej może być usytuowane jest na cudzych gruntach na podstawie posiadania bez tytułu prawnego. Naraża to przedsiębiorstwa gazownicze na trudne do oszacowania roszczenia odszkodowawcze z tytułu bezumownego korzystania z cudzego gruntu lub roszczenia windykacyjne ze strony właścicieli lub użytkowników wieczystych gruntów.  Zarysowujący się obecnie kierunek orzecznictwa Sądu Najwyższego jest korzystny dla właścicieli nieruchomości w ich sporach z przedsiębiorstwami przesyłowymi, korzystającymi z infrastruktury przesyłowej usytuowanej na cudzych nieruchomościach. Jako przykłady warto przytoczyć niektóre  z poglądów SN dotyczące omawianej problematyki:

1/ właścicielom gruntu, których nie pytano o zgodę, należy się godziwa rekompensata za korzystanie z ich gruntu przez przedsiębiorstwa przesyłowe od wielu lat bez cywilnoprawnego tytułu do korzystania z cudzej rzeczy (wyrok SN z dnia 11.05.2005r., sygn.akt III CK 562/04, publikowany w: Biuletyn SN 2005/9/11),

2/ właścicielowi gruntu przysługuje roszczenie o usunięcie lub przesunięcie urządzeń przesyłowych usytuowanych zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego, jeśli uniemożliwiają one zabudowę lub znacznie ograniczają zamierzenia inwestycyjne właściciela, a przedsiębiorca przesyłowy powołuje się tylko na zasady współżycia społecznego jako uzasadnienie dla dalszego, niezmienionego korzystania z gruntu bez uprawnienia do ingerowania w cudzą nieruchomość (wyrok SN z dnia 6.01.2005r., sygn.akt III CK 129/04, publikowany w: Prokuratura i Prawo 2005/7-8/52),

3/  powyższe uprawnienie przysługuje właścicielowi również w przypadku, gdy poprzednik aktualnego właściciela wyraził zgodę na usytuowanie urządzenia na jego gruncie (wyrok SN z dnia 22.04.2005r., sygn,akt II CK 594/04, niepublikowany), przy czym SN przesądził również w tym wyroku, że podstawą takich roszczeń może być przepis art.357 (1) kc, jednak późniejszy wyrok SN z dnia 26.04.2006r. (sygn.akt V CSK 11/06, niepublikowany) uznał, że zgoda poprzedników jest wiążąca dla nabywcy, a sąd przed nakazaniem usunięcia lub przesunięcia urządzenia przesyłowego powinien ustalić czy jest to możliwe, w jakim czasie i kto powinien za to zapłacić,

4/ w przypadku, gdy linia energetyczna przechodzi nad nieruchomością bez fizycznej styczności z gruntem ale ograniczając sposób korzystania z gruntu i zmniejszając jego wartość,  właścicielowi nieruchomości może żądać od przedsiębiorstwa przesyłowego wykupienia gruntu na podstawie przepisu art.231 par.2 kc  (wyrok SN z 16.07.2004r.,  sygn.akt I CK 26/04 publikowany w: Monitor Prawny 2004/16/726) i uprawnienie to przysługuje również wtedy, gdy linia lub inne urządzenie przesyłowe znajdowały się na lub nad nieruchomością w momencie jej kupna, nowy właściciel wiedział o tym i  miało to wpływ na ustalenie niższej ceny (uchwała SN z dnia 28.02.2002r., sygn.akt III CZP 1/02, publikowany w: OSNC 2003/1/4),

5/ powyższe żądanie nie podlega przedawnieniu, zatem można z nim wystąpić bez względu na to, jak długo urządzenia znajdują się na gruncie (uchwała SN z dnia 28.02.2002r., ibidem),

6/ jeśli właściciel nie wyraził zgody na usytuowanie urządzeń przesyłowych na jego nieruchomości, może żądać ich usunięcia, nawet jeśli przedsiębiorstwo przesyłowe legitymuje się pozwoleniem na budowę urządzenia przesyłowego, a usytuowanie na cudzej  nieruchomości jest zgodne z planem zagospodarowania przestrzennego (wyrok SN z dnia 9.08.2005r., sygn.akt IV CK 82/05, powołany wyżej),

7/ jeśli właściciel urządzeń przesyłowych usytuowanych na cudzym gruncie jest posiadaczem służebności w złej wierze, właściciel może domagać się wynagrodzenia od niego na podstawie przepisu art.224 par.2 i 225 kc, niezależnie od roszczenia opartego na przepisie art.222 par.2 kc o przywrócenie stanu zgodnego z prawem (uchwala SN z dnia 17.06.2005r., sygn.akt III CZP 29/05, publikowany w OSNC 2005/4/64).